W Internecie, na wielu portalach poświęconych tematyce Zdrowia, znaleźć można informacje dotyczące szeroko rozumianej problematyki chorób nowotworowych. Warto Wiedzieć to miejsce, w którym prezentujemy wybrane artykuły, zasługujące naszym zdaniem na uwagę. Polecamy…

 

Rak. To się leczy! - w trakcie i po pandemii

|   Aktualności

Rok 2020 stanowił wyzwanie dla nas wszystkich i miał negatywny wpływ na dostęp do diagnostyki i leczenia pacjentów onkologicznych oraz liczbę wykonanych badań profilaktycznych.

W minionym roku do września wystawiono nieco ponad 16 tysięcy kart szybkiej diagnostyki onkologicznej, a ostatecznie w całym roku było ich o 300 tysięcy mniej niż w 2019. Potencjalnie tak wielu pacjentów nie trafiło na dalsze badania i konsultacje, mające na celu wykluczenie lub potwierdzenie nowotworu. Dlatego też eksperci i przedstawiciele środowiska pacjentów uważają, że samo odmrożenie opieki onkologicznej i oczekiwanie na przywrócenie jej zdolności sprzed pandemii koronawirusa mogą być niewystarczające.

Dostrzegamy pilną potrzebę zaplanowania tego procesu z wyprzedzeniem, nie czekając na koniec pandemii. Brak konkretnego planu oraz mobilizacji grozi bowiem, że polska onkologia, a w konsekwencji szanse polskich pacjentów na skuteczną diagnostykę i leczenie nowotworów, będą cały czas zdecydowanie mniejsze niż w krajach UE – podkreśla Szymon Chrostowski, Prezes Fundacji To się leczy. – Ponadto jest szczególnie ważne, aby w tych trudnych dla polskiej onkologii czasach rola samokontroli i badań profilaktycznych stała się jeszcze bardziej istotna niż kilka lat temu – dodaje Marek Kustosz, twórca kampanii Rak. To się leczy!, wiceprezes Fundacji To się leczy.

Upadek profilaktyki i diagnostyki onkologicznej

Eksperci podkreślają, że pomimo pandemii ośrodki onkologiczne funkcjonowały nieprzerwanie, z wyjątkiem początkowych problemów w marcu i kwietniu 2020 r. Jednak największy przestój, który trwa do dziś, objął profilaktykę i badania diagnostyczne, poprzez utrudniony dostęp do lekarzy rodzinnych oraz specjalistów.

– Większość krajów na świecie ma z tym problem. To, że doświadczyliśmy upadku profilaktyki i diagnostyki to fakt. Pamiętajmy, że telemedycyna nie zastąpi kontaktu z lekarzem. Lekarze pierwszego kontaktu powinni się bezwzględnie zaangażować w profilaktykę onkologiczną, bo my onkolodzy nie poradzimy sobie z narastającą falą zachorowań. Prognozy wskazują, że w przeciągu najbliższych 10 lat zachorowalność na raka może wzrosnąć o 15% – alarmujeprof. Piotr Rutkowski, Kierownik Kliniki Nowotworów Tkanek Miękkich, Kości i Czerniaków Narodowego Instytutu Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie - Państwowego Instytutu Badawczego w Warszawie. 

Pacjenci onkologiczni odczuwają negatywne konsekwencje pandemii. – Przede wszystkim wydłuża się proces diagnostyki w wyniku zamknięcia oddziałów np. pulmonologicznych, a czas na postawienie rozpoznania i włączenie do leczenia jest bezcenny i ma wpływ na dalsze rokowania. Chorzy zgłaszają nam także znaczne opóźnienia wizyt kontrolnych, które są przekładane nawet o kilka miesięcy – informuje Aleksandra Wilk, koordynatorka Sekcji Rak Płuca Fundacji To się leczy, założycielka grupy pacjentów Rak płuca. To się leczy na portalu Facebook.

Odbudowa potencjału onkologii

Nikt nie wie, jakie będą globalne skutki pandemii, zarówno zdrowotne jak i ekonomiczne. 

– Pewne jest to, że nadanie priorytetu koronawirusowi odbyło się kosztem kardiologii i onkologii. Ostatni rok sprawił, że jako społeczeństwo boimy się głównie COVID-19, a nasza aktywność w profilaktyce i leczeniu innych chorób znacząco spadła. Codziennie pokazuje się statystyki zgonów na SARS-CoV-2, nie mówiąc o innych schorzeniach, a wiemy, że w 2020 r. ich liczba także wzrosła. 80% pacjentów z COVID-19 choruje bezobjawowo, a w przypadku nowotworów - każdy pacjent nieleczony będzie miał objawy. Brak leczenia kończy się zawsze tak samo – przekonuje dr Jerzy Gryglewicz, ekspert Instytutu Zarządzania w Ochronie Zdrowia Uczelni Łazarskiego.

Dobre wieści dla polskich pacjentów onkologicznych przekazał Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Zdrowia Sławomir Gadomski – Do marca zaplanowane jest stworzenie projektu ustawy o Krajowej Sieci Onkologicznej, a następnie jego procedowanie w parlamencie, aby od stycznia 2022 r. mogła zacząć obowiązywać w całym kraju –  Choć pandemia ograniczyła tempo wdrożenia Narodowej Strategii Onkologicznej, to rok 2021 ma być czasem intensywnej pracy w obszarze zdrowia. – Pandemia wyraźnie pokazała, że diagnostyka jest kluczem, dlatego nie czekając na pełną ewaluację programu profilaktyki raka płuc z zastosowaniem niskodawkowej tomografii, postanowiliśmy już rozszerzyć jego zasięg. W lutym i marcu 2021 r. planujemy uruchomienie konkursów dla placówek medycznych w tym zakresie. Chcemy także stworzyć projekt akredytacji diagnostyki molekularnej, podobnie jak to uczyniliśmy w patomorfologii. Pozwoli to na poszerzenie dostępu do diagnostyki oraz zmianę jej finansowania – zapowiada minister Gadomski.

Człowieku - działaj, nie zwlekaj

Myślenie, że nienazwane nie istnieje jest myśleniem magicznym. Nowotwór to choroba, którą można precyzyjnie zdiagnozować i skutecznie leczyć. Wizyta u lekarza i badania mogą wykluczyć nowotwór. Ale im dłużej zwlekamy, tym trudniej będzie leczyć raka, jeśli zostanie zdiagnozowany – podkreśla prof. Tadeusz Pieńkowski, Kierownik Kliniki Onkologii i Chorób Piersi CMKP, Zastępca Kierownika Oddziału Radioterapii i Onkologii CSK - MSWiA w Warszawie, Prezes Polskiego Towarzystwa do Badań nad Rakiem Piersi.

– Nasze społeczeństwo jest oporne na profilaktykę – komentuje dr Marcin Migaczewski, przedstawiciel Naczelnej Rady Lekarskiej. – Moglibyśmy uniknąć od 30 do 50% zachorowań dzięki zdrowemu stylowi życia i badaniom profilaktycznym. Nie wykorzystujemy potencjału, który mamy także na poziomie decydentów, nie zawsze profilaktyka zajmuje odpowiednie miejsce w hierarchii wartości, bo na jej efekty trzeba poczekać. Jest to jednak inwestycja, która się opłaca.

W 2020 roku w porównaniu do 2019 wykonano ogółem o 40% mniej cytologii i o 18% mniej mammografii. Tylko 16% Polek wykonało cytologię w 2020 roku, a przed COVID-19 było to ok. 27%, co też jest wynikiem zatrważająco niskim.

– Jesteśmy często ślepi na stan naszego zdrowia, liczy się też nasza odpowiedzialność, to czego możemy wymagać od samych siebie. Najprościej jest spytać się swojego lekarza, jakie badania się nam należą, na co zwrócić uwagę w danym wieku – zaznaczyła Marta Pawłowska, Dyrektor Biura Profilaktyki Zdrowotnej NFZ. 

Coraz częściej profilaktyka staje się przedmiotem rozwiązań systemowych.

– Pandemia opóźniła wejście w życie nowego przedmiotu szkolnego – wiedzy o zdrowiu, ale w tym roku będziemy już go realizować – podkreśla minister Gadomski. – Pozytywnym skutkiem pandemii jest wzrost popularności Internetowego Konta Pacjenta, z którego korzysta już prawie 5 mln Polaków, a spodziewamy się, że dzięki akcji szczepień dojdziemy do kilkunastu milionów. Pozwoli to na lepszy kontakt z pacjentami za pośrednictwem samego konta, maila czy telefonu – Te nowe kanały dotarcia mają wg ministra zastąpić wysyłki zaproszeń na badania przesiewowe, które nie przyniosły oczekiwanych efektów.

Materiał powstał na podstawie debaty Rak. To się leczy! (04.02.2021). Pełna relacja z wydarzenia znajduje się pod linkiem: 
pap-mediaroom.pl/zdrowie-i-styl-zycia/konferencja-rak-sie-leczy-onkologia-po-pandemii-dokad-zmierzamy 

Źródło: HEMATO ONKOLOGIA.PL

hematoonkologia.pl/informacje-dla-chorych/news/id/4386-rak-to-sie-leczy-w-trakcie-i-po-pandemii

 

 

 

 

Projekt pn. „Profilaktyka chorób nowotworowych w Nowym Sączu oraz w powiecie nowosądeckim realizowana w Szpitalu Specjalistycznym im. J. Śniadeckiego w Nowym Sączu” dofinansowany jest ze środków MFEOG oraz NMF w ramach Programu PL07/13.